Avrupa’dan Tahran’a Diplomatik Muhtıra: Büyükelçiler İstişareye Çağrıldı
İran’da 28 Aralık 2025’te başlayan ve kısa sürede rejim karşıtı ayaklanmaya dönüşen gösterilere yönelik sert müdahale, Avrupa başkentlerinde büyük bir diplomatik tepki dalgasına yol açtı. Aralarında Fransa, Almanya, İngiltere ve İtalya’nın da bulunduğu çok sayıda ülke, İranlı büyükelçileri dışişleri bakanlıklarına çağırarak protesto notası verdi.
AB’den “Dehşet Verici” Çıkışı ve Yeni Yaptırımlar
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, İran’daki can kayıplarının “dehşet verici” seviyeye ulaştığını belirterek, Brüksel’deki İran büyükelçisinin istişareye çağrıldığını duyurdu. AB, bu hamlenin ardından 30 Ocak 2026 itibarıyla 15 kişi ve 6 kuruluşu kapsayan yeni bir yaptırım paketini devreye soktu.
Başkentlerden Sert Mesajlar
Ülkelerin dışişleri bakanlıkları, Tahran yönetimine yönelik eleştirilerini şu ifadelerle dile getirdi:
Fransa: Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, “barışçıl göstericilerin üzerine ayrım gözetmeksizin çöken devlet şiddetini” kınadıklarını belirterek, “Kendi halkına silah doğrultanlar cezasız kalmamalı” dedi.
İngiltere: Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, Avam Kamarası’nda yaptığı konuşmada, yaşananların “son 13 yılın en kanlı bastırma operasyonu” olduğunu söyledi. Cooper ile İran büyükelçisi arasındaki görüşmenin sadece dokuz dakika sürmesi, Londra’nın tepkisinin sertliğini gözler önüne serdi.
İtalya: Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, “Ayetullah rejimini protesto edenlerin bedeli kanla ödemesi kabul edilemez” diyerek işkence ve keyfi gözaltı iddialarına dikkat çekti.
Almanya: Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, rejimin kendi halkına karşı sergilediği eylemler “sarsıcı” olarak nitelendirildi ve şiddetin derhal durdurulması talep edildi.
İstatistikler ve İnsani Durum
Hollanda Dışişleri Bakanı David van Weel, 10 bin 600’ü aşan keyfi gözaltı ve internet kesintilerine işaret ederek, temel haklara saygı gösterilmesi çağrısında bulundu. Bağımsız kaynaklar (HRANA/HRA), protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısının en az 646’ya ulaştığını belirtirken, binlerce kişinin yaralı olduğu ve tedaviye erişemediği bildiriliyor.
Bu diplomatik hamle, Batı dünyasının Tahran yönetimi üzerindeki baskıyı en üst seviyeye çıkardığının ve İran’ın uluslararası alanda giderek yalnızlaştığının en somut göstergesi olarak değerlendiriliyor.