İran’dan Kritik Ateşkes Hamlesi

Orta Doğu’da 28 Şubat’tan bu yana devam eden ve küresel enerji arzını sarsan krizde tarihi bir dönüm noktasına girildi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Lübnan ve İsrail arasında varılan 10 günlük ateşkesin ardından, yaklaşık 1,5 aydır kapalı olan stratejik Hürmüz Boğazı‘nın sivil ticari gemi geçişlerine yeniden açıldığını duyurdu.

“Koordineli Rota” Üzerinden Geçiş Başladı

Dışişleri Bakanı Arakçi, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın kapılarının dünya ticaretine şartlı olarak açıldığını belirtti:

“Lübnan’da varılan ateşkes doğrultusunda, İran tarafından daha önce duyurulan koordineli rota üzerinden, ateşkesin kalan süresi boyunca tüm ticari gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişine tamamen izin verilmiştir.”

İran, boğazın açılması için başından beri Lübnan cephesindeki saldırıların durdurulmasını ve Lübnan’ın da genel ateşkes paketinin bir parçası olmasını şart koşuyordu. 17 Nisan’da yürürlüğe giren geçici ateşkes süreci, bu hamlenin zeminini hazırladı.

Enerji Piyasalarında “Nefes Alma” Dönemi

Küresel petrol ve doğal gaz sevkiyatının yaklaşık %20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın kapatılması, dünya genelinde akaryakıt fiyatlarının rekor kırmasına ve Belçika gibi Avrupa ülkelerinde istasyon kuyruklarına neden olmuştu. Boğazın yeniden açılmasıyla birlikte:

• Petrol Fiyatları: Brent petrol fiyatlarında hızlı bir gevşeme bekleniyor.
• Küresel Tedarik Zinciri: Aylardır bölgede mahsur kalan veya rotasını değiştiren yüzlerce ticari geminin yeniden normal seyrine dönmesi öngörülüyor.

Süreç Nasıl Buraya Geldi?

Kriz, 28 Şubat 2026’da ABD ve İsrail’in İran’ın askeri ve nükleer altyapısına yönelik saldırılarıyla tırmanmıştı. Bu saldırılarda İran’ın dini lideri Ali Hamaney hayatını kaybetmiş, Tahran ise buna Hürmüz Boğazı’nı kapatarak yanıt vermişti. 8 Nisan’da Pakistan’ın başkenti İslamabad’da başlayan müzakereler, ilk etapta sonuçsuz kalmış gibi görünse de, Lübnan cephesinde sağlanan 10 günlük ateşkes, Hürmüz “düğümünün” çözülmesini sağlayan kilit gelişme oldu.

Gözler İslamabad’daki İkinci Turda

Hürmüz Boğazı’nın açılması büyük bir iyimserlik yaratsa da, ABD Başkanı Donald Trump’ın bölgedeki deniz ablukasını “denetim” adı altında sürdürüp sürdürmeyeceği hala belirsizliğini koruyor. Müttefiklerin ve İran heyetinin, Pakistan arabuluculuğunda 11 Mayıs’ta gerçekleştirilmesi beklenen ikinci tur müzakerelerde kalıcı bir barış anlaşmasına imza atıp atmayacağı merakla bekleniyor.