İran, Hürmüz Boğazı’ndan geçişler için ücret alınmasını öngören tasarıyı görüşüyor

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu, Hürmüz Boğazı’nda denizcilik ve güvenlik hizmetleri karşılığında ücret alınmasını öngören yasa tasarısının görüşmelerine devam ediyor.

İran resmi haber ajansı IRNA’ya göre, Komisyon Sözcüsü Hasan Kaşkavi, bugünkü toplantıda “Hürmüz Boğazı’nın Güvenliğinin ve Kalkınmasının Sağlanmasına Yönelik Stratejik Eylem Planı” adlı tasarının görüşüldüğünü açıkladı.

Kaşkavi, önceki toplantıda görüşülmesi ertelenen 3. maddenin kabul edildiğini belirtti. Buna göre Hürmüz Boğazı’nda denizcilik, çevre, özel durumlarda yakıt ikmali, sigorta, güvenlik ve diğer hizmetler karşılığında ücret alınması öngörülüyor.

Söz konusu ücretlerin, Hürmüz Boğazı’ndan geçişine izin verilen ülkelerin gemilerinden İran riyali veya Tahran yönetiminin belirleyeceği başka bir para birimi üzerinden tahsil edilmesi planlanıyor.

Kıyı ülkelerinin haklarına vurgu

Kaşkavi, tasarıda Hürmüz Boğazı’na kıyısı bulunan ülkelerin haklarının dikkate alındığını söyledi.

Uluslararası hukuk ve kurallar çerçevesinde deniz ulaşımı özgürlüğünün tanınmasının yanı sıra kıyı ülkelerinin güvenlik ve egemenliklerine saygı gösterilmesinin ve bu hakların ihlal edilmesinin önlenmesinin tasarıda vurgulandığını belirtti.

Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi’nin kendine özgü koşullara sahip olduğunu ifade eden Kaşkavi, Umman’ın 1982 tarihli Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’ni kabul ettikten sonra yayımladığı siyasi bildiride, sözleşme hükümlerinin ülkenin ulusal egemenliği ve güvenliğini ihlal etmemesi gerektiğini vurguladığını hatırlattı.

Tasarının kanunlaşması için hangi aşamalardan geçmesi gerekiyor?

İran’da bir yasa tasarısının yürürlüğe girebilmesi için öncelikle ilgili Meclis komisyonunda maddelerinin görüşülerek kabul edilmesi gerekiyor.

Ardından komisyon raporu Meclis Genel Kuruluna sunuluyor ve tasarının maddeleri ile bütünü oylanıyor.

Genel Kurul tarafından kabul edilen metin, anayasa ve İslami ölçütlere uygunluk açısından incelenmek üzere Anayasayı Koruyucular Konseyine gönderiliyor.

Konseyin itiraz etmesi halinde tasarı yeniden Meclise gönderiliyor. Anlaşmazlığın devam etmesi durumunda ise Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi sürece dahil olabiliyor.

Konseyin onayından geçen metin, son aşamada Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanarak yürürlüğe giriyor.