AB’den “Çocuklar Yasası”: 15 yaşın altında kişisel hesap yok

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Teknolojiden Sorumlu Üye Henna Virkkunen, çocukları ve gençleri dijital dünyanın risklerinden korumayı amaçlayan AB Çocuklar Yasası’nı kamuoyuna açıkladı. Yasama sürecine sunulan düzenlemeye göre; 13 yaş altı çocukların sosyal medya kullanması yasaklanırken, 15 yaş altı bireylere yalnızca ebeveyn denetimli “mini hesap” hakkı tanınacak.

Avrupa Birliği (AB), çocukların ve gençlerin internet ve sosyal medya ortamındaki güvenliğini artırmak için tarihi nitelikte yeni bir yasal düzenleme başlattı. Düzenlemenin detaylarını paylaşmak üzere basın toplantısı düzenleyen AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupalıların yüzde 92’sinin çocukların çevrim içi korunmasının güçlendirilmesi gerektiğine inandığını belirtti.

Gençlerin ekran başında günde 4 ila 6 saat, erken yaşta sosyal medya kullanmaya başlayanların ise 7-8 saat harcadığına dikkat çeken Leyen, algoritmaların dikkat çekmek ve bağımlılık yaratmak üzere tasarlandığını vurguladı. Sosyal medyanın uykusuzluk, depresyon, kaygı ve hatta intihara varan sonuçlar doğurduğuna işaret eden Leyen, “Anne babalar, algoritmalarla rekabet edemez ya da onlara yetişemez. Bunu yapmak zorunda da olmamalılar. AB Çocuklar Yasası, gerçek dünyada günlük yaşamda yaptığımız gibi dijital dünyada da açık sınırlar belirleyecek” dedi.

AB Çocuklar Yasası’nın Getirdiği Temel Kurallar:

• 13 Yaş Altı: Hiçbir şekilde sosyal medya hesabı bulunmayacak.
• 13-15 Yaş Aralığı: Kişisel hesap açılmasına izin verilmeyecek. Ancak ebeveynler veya vasiler tarafından oluşturulup denetlenen “mini hesaplar” kullanılabilecek. Bu hesapların günlük kullanım süresi en fazla 1 saat ile sınırlandırılacak. Çocuklar yalnızca ebeveynlerinin onayladığı kişilerle iletişim kurabilecek.
• 15-18 Yaş Aralığı: Platformlar için “güvenli tasarım” zorunluluğu devreye girecek.

“İspat Yükümlülüğünü Tersine Çeviriyoruz”

Sosyal medya platformlarının çocukların ruh sağlığı konusunda sorumluluk taşımadığını ifade eden von der Leyen, ispat yükümlülüğünün platformlara yüklendiğini belirtti. Platformların güvenli olduklarını kanıtlamak zorunda kalacağını söyleyen Leyen, 18 yaş altı kullanıcılar için “tasarım yoluyla güvenlik” prensibinin uygulanacağını, toksik ve bağımlılık yaratan özelliklere izin verilmeyeceğini kaydetti. Kullanıcı yaşları ise AB tarafından sertifikalandırılmış araçlarla teyit edilecek.

Yapay Zeka ve Yabancılara Sıkı Sınırlandırma

AB’nin Teknolojiden Sorumlu Komisyon Üyesi Henna Virkkunen ise yeni yasayla birlikte dijital hizmetler için net kurallar getirildiğini belirtti. Virkkunen’in paylaştığı detaylara göre:

• Yabancılar çocuklara doğrudan mesaj gönderemeyecek.
• Çocuklar, kişiselleştirilmiş reklamlara veya geçmiş faaliyetlerine dayalı algoritmalara hedef olmayacak.
• Sosyal medya platformlarının yanı sıra video paylaşım siteleri, çevrim içi video oyunları ve yapay zeka sohbet botları da güvenlik yükümlülüklerine uymak zorunda olacak.
• Yapay zeka arkadaşları ve sohbet botları, çocukları duygusal olarak kendilerine bağımlı kılacak şekilde insan gibi davranamayacak ve önceki sohbet geçmişlerini sonraki konuşmalara taşıyamayacak.

Komisyon tarafından onaylanarak resmi yasama sürecine sokulan AB Çocuklar Yasası’nın yürürlüğe girmesi için Avrupa Parlamentosu ve üye devletler tarafından onaylanması gerekiyor.