Tahran’dan Radikal Adım: “Hürmüz’ün Yönetimi Nükleer Silahtan Daha Önemlidir”
İran ile ABD ve İsrail arasında Hürmüz Boğazı merkezli gerilim tırmanırken, İran Meclisi bölgedeki deniz trafiğini tamamen kontrol altına alacak 12 maddelik devrim niteliğinde bir plan hazırladı. Meclis yetkilileri, boğaz üzerindeki yeni yönetim anlayışının “petrolün millileştirilmesi” kadar stratejik bir hamle olduğunu savundu.
12 Maddelik Plan: İsrail’e Tam Yasak, Diğerlerine İzin Şartı
İran Meclis Başkan Yardımcısı Ali Nikzad, Bender Abbas kentinde yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin artık “savaş öncesi gibi olmayacağını” vurguladı. Hazırlanan plana göre:
- İsrail’e Kapılar Kapalı: İsrail’e (Siyonist rejim) ait hiçbir geminin Hürmüz Boğazı’ndan geçişine asla izin verilmeyecek.
- “Düşman” Ülkelere Kısıtlama: İran tarafından “düşman” olarak tanımlanan ülkelere ait gemiler, savaş zararlarını tazmin etmedikleri sürece boğazı kullanamayacak.
- İzin Mekanizması: Boğazdan geçmek isteyen tüm diğer ticari ve askeri gemiler, İran makamlarından resmi izin almak zorunda kalacak.
“Nükleer Silahtan Daha Stratejik”
Meclis Bayındırlık Komisyonu Başkanı Muhammed Rıza Rızai, yeni düzenlemenin İran’ın bekası için nükleer programdan bile daha kritik olduğunu belirterek çarpıcı bir kıyaslama yaptı:
“Hürmüz Boğazı’nın yönetimi nükleer silahtan daha önemlidir. Bu planla boğazdaki haklarımızı tahkim ediyoruz. Geçiş izni isteyen tüm gemilerin ‘Basra Körfezi’ adını kullanması zorunlu olacak.”
Geçiş Ücretleri Orduya ve Halka Gidecek
Hazırlanan yasa taslağı, boğazdan geçiş yapacak gemilerden alınacak ücretlerin nasıl paylaştırılacağını da netleştirdi. Buna göre elde edilecek gelirin:
- %30’u askeri altyapının güçlendirilmesi ve savunma harcamalarına,
- %70’i ise ekonomik kalkınma ve halkın geçim sıkıntısının giderilmesine aktarılacak.
Uluslararası Hukuk ve Egemenlik Vurgusu
Yeni düzenlemenin uluslararası hukuk ve komşu ülkelerin hakları gözetilerek formüle edileceğini savunan Ali Nikzad, bu hamlenin İran’ın egemenlik haklarının bir gereği olduğunu ifade etti. Ancak uzmanlar, küresel petrol ticaretinin %20’sinin geçtiği bu kritik su yolunda İran’ın tek taraflı “izin” ve “ücret” sistemine geçmesinin, başta ABD ve Avrupa olmak üzere uluslararası toplumla olan gerilimi yeni bir boyuta taşıyacağı uyarısında bulunuyor.