Türkiye, AB’de tescilli coğrafi işaretli ürün sayısını 80’e çıkaracak

2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı yayımlandı. Programda fikri mülkiyet hakları alanında yenilikçi fikir ortamının geliştirilmesi, hak sahiplerinin haklarının yurt içinde ve yurt dışında etkin şekilde korunması ve katma değerli küresel markalar oluşturulması ana hedef olarak öne çıktı.

Yeni dönemde tescil süreçlerinde yapay zekadan faydalanılmasından eğitim faaliyetlerine, coğrafi işaretlerin Avrupa Birliği (AB) tescilinden yeşil ve dijital dönüşüm patentlerine kadar geniş kapsamlı bir eylem planı hayata geçirilecek.

Tescil Süreçlerinde Yapay Zeka Dönemi

Program doğrultusunda teknoloji transferi ve patent destek sistemleri güncellenecek:

• Yapay Zeka Çözüm Planı: Tescil süreçlerinde yapay zeka kullanımı gereksinimleri ve hedef görünümü belirlenerek özel bir çözüm planı geliştirilecek.
• Teknoloji Transfer Desteği: Patent Tabanlı Teknoloji Transferi Destekleme Programı’nın özel sektör tarafından etkin kullanılması için üniversiteler, Teknoloji Transfer Ofisleri (TTO) ve Teknoloji Geliştirme Bölgeleri (TGB) bünyesinde eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yürütülecek.
• Yeşil ve Dijital Dönüşüm: Yeşil ve dijital dönüşüm alanında geçerli patent sayısının bu yıl sonuna kadar 17 bin 500’e, 2027 yılında ise 18 bin 500’e ulaştırılması hedefleniyor.

AB’de Tescilli Coğrafi İşaret Sayısı 80’e Yükseltilecek

Türkiye’nin coğrafi işaretli ürünlerinin uluslararası pazardaki varlığını artırmak amacıyla teknik ve istatistiki çalışmalar hız kazanacak:

• Adana şalgamı ve Kayseri pastırmasının son tescillerle AB’deki tescilli ürün sayısını 46’ya çıkardığı hatırlatılırken; bu sayının yıl sonunda 60’a, 2027 yılında ise 80’e yükseltilmesi planlanıyor.
• AB’ye ihracat potansiyeli en yüksek ürünlerin tespiti için veri toplanacak, yerelde pilot ürünler belirlenerek markalaşma yol haritaları hazırlanacak.
• Türkiye orijinli uluslararası patent başvurusu sayısının 2026 sonu itibarıyla 2 bin 400’e, 2027’de ise 2 bin 600’e ulaşması öngörülüyor.

Her Kademede Sertifikalı Fikri Mülkiyet Eğitimi

Fikri mülkiyet varlıklarının ekonomik değere dönüşümünü hızlandırmak amacıyla her seviyede eğitim ve farkındalık projeleri başlatılacak:

• Telif Hakları ve Sınai Mülkiyet: Telif Hakları Eğitim Merkezi tarafından sertifikalı eğitim programları hazırlanacak. Yargı süreçlerindeki paydaşlar, TGB’ler, ticaret ve esnaf odalarına yönelik özel eğitimler verilecek.
• Akademik Raporlama: Telif haklarına dayalı endüstrilerin ekonomik ölçüm raporu yıllık olarak kamuoyuyla paylaşılacak. Lisansüstü ve doktora tezleri sistematik bir şekilde derlenerek araştırmacıların erişimine sunulacak.
• Gençlere ve Çocuklara Yönelik Etkinlikler: Yükseköğrenim öğrencilerine patent araştırması eğitimleri verilecek; ilköğretim seviyesinde ise “Sürdürülebilir Yaşam İçin Eğitim Projesi” kapsamında hikaye kitapları, çizgi film ve animasyonlar hazırlanacak.
• Fuar Desteği: TÜRKPATENT, ulusal ve uluslararası fuarlarda açacağı stantlarla yerli buluş sahiplerinin projelerini sergilemelerine imkan sağlayacak.