Venezuela’da protestocular Carmen Navas’ı andı
Venezuela’nın başkenti Caracas, cezaevindeki oğlundan haber alabilmek için aylarca mücadele ettikten sonra hayatını kaybeden 82 yaşındaki Carmen Teresa Navas anısına düzenlenen kitlesel protestolara sahne oldu. Çoğunluğunu üniversite öğrencilerinin oluşturduğu onlarca gösterici, Caracas’ta otoyolu trafiğe kapatarak devlet gözetiminde hayatını kaybeden siyasi mahkum Víctor Hugo Quero Navas için adalet çağrısında bulundu.
Bolivarcı Ulusal Polis ekipleri, göstericilerin istihbarat teşkilatı SEBIN’in genel merkezine yürümesini engellemek için barikatlar kurarken, çıkan arbedede bazı genç protestocuların gözaltına alındığı bildirildi.
16 Aylık Sır ve “Toplu Mezar” Skandalı
Venezuela’da infial yaratan olay, muhalif kimliğiyle bilinen 50 yaşındaki tüccar Víctor Hugo Quero Navas’ın 1 Ocak 2025’te Caracas’ta gözaltına alınmasıyla başladı. O tarihten itibaren oğlundan hiçbir haber alamayan ve cezaevi kapılarında adeta mekik dokuyan 82 yaşındaki anne Carmen Navas’a yetkililer tarafından her defasında “bilgi yok” yanıtı verildi.
Ancak kamuoyu baskısının ardından devlet kurumları, Navas’ın gözaltına alındıktan sadece birkaç ay sonra, 24 Temmuz 2025’te kaldırıldığı askeri hastanede hayatını kaybettiğini resmen itiraf etmek zorunda kaldı. Devlet korumasındayken ölen Quero’nun cenazesinin, “sahipsiz olduğu” gerekçesiyle resmi makamlarca gizlice bir toplu mezara defnedildiği ortaya çıktı.
Oğlunun Teşhisinden 10 Gün Sonra Hayatını Kaybetti
Oğlunun ölüm haberini aldıktan sonra cenazenin feda meclisinden çıkarılması (exumación) sürecini takip eden ve evladını kıyafetlerinden teşhis eden acılı anne Carmen Navas, bu acıya daha fazla dayanamadı. Geçtiğimiz cuma günü Caracas’taki La Candelaria Kilisesi’nde oğlu için düzenlenen anma ayinine katılan Navas, pazar günü solunum yetmezliği sebebiyle 82 yaşında hayata gözlerini yumdu.
Muhalefet lideri María Corina Machado, Carmen Navas’ın vefatının ardından yayımladığı mesajda şu ifadelere yer verdi:
“Bugün Venezuela sadece bir anneyi uğurlamadı; acıyı cesarete, çaresizliği ise isyana dönüştüren bir kadın aramızdan ayrıldı. Aylarca oğlunu aradı; ona sessizlik ve yalanlarla cevap veren bir devletin mahkemelerini, hapishanelerini aşındırdı. Carmen Navas, Venezuela’daki siyasi mahkum ailelerinin yaşadığı derin acının sembolü olmuştur.”
Kilise ve Muhalefetten Soruşturma Baskısı
Venezuela Katolik Kilisesi (CEV) ve insan hakları örgütleri, Víctor Quero’nun ölümünün neredeyse bir yıl boyunca gizlenmesini “kurumsal opaklık ve hukuksuzluk” olarak nitelendirdi. Kilise tarafından yapılan açıklamada, “Bir Venezuela vatandaşının ailesinden habersiz, adil yargılanma hakkından mahrum şekilde cezaevinde unutularak ölmesine yol açan tüm kamu görevlilerinin cezai ve idari sorumluluklarının açığa çıkarılması şarttır” denildi.
Tepkilerin çığ gibi büyümesi üzerine Venezuela hükümeti, olaya ilişkin geniş çaplı ve bağımsız bir soruşturma başlatılması talimatını verdiğini duyurdu. İnsan hakları örgütleri, ülkede son yıllarda cezaevlerinde hayatını kaybeden siyasi mahkum sayısının en az 19’a ulaştığını belirtiyor.