NATO Genel Sekreteri Rutte: “Dün büyük bir başarıydı”
Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nin ikinci gününde, Genel Sekreter Mark Rutte basın mensuplarının karşısına geçerek çarpıcı açıklamalarda bulundu. Devlet ve hükümet başkanlarını “Kuzey Atlantik Konseyi Toplantısı”nda bir araya getirecek ana oturum öncesinde konuşan Rutte, Ankara Zirvesi’nin ilk gününü “büyük bir başarı” olarak nitelendirdi.
Ev sahipliğinden ötürü Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a, Türkiye Hükümeti’ne ve Ankara sakinlerine teşekkür eden Rutte, “Bunu gerçekten takdir ediyoruz. Sizler çok nazik ev sahiplerisiniz” dedi. Geçen yıl düzenlenen Lahey Zirvesi’nin planlama ve hedef belirleme odaklı olduğunu hatırlatan Genel Sekreter, Ankara Zirvesi’nin ise tamamen uygulama ve bu hedefleri gerçekleştirmeyle ilgili olduğunu vurguladı.
“Savunma Harcamalarında Yüzde 4’e Ulaştık”
İttifak genelinde harcama kapasitesinin ve savunma sanayisi yatırımlarının arttığına dikkat çeken Rutte, ABD açısından savunma yükünün dengelenmesi hedefinin gerçekleştiğini belirtti. Rutte, savunma bütçelerine ilişkin şu olağanüstü veriyi paylaştı:
“Yüzde 5 hedefi doğrultusunda bu yıl zaten yüzde 4’e ulaştık ki, bu gerçekten olağanüstü bir gelişmedir. Bu elbette yalnızca Başkan Donald Trump sayesinde olmadı. Rusya’dan kaynaklanan tehdit de bunun önemli nedenlerinden biridir. Ancak dürüst olmak gerekirse, Başkan Trump’ın Avrupa’daki müttefikleri ve Kanada’yı bunu yapmaları yönünde teşvik etmesi gerçekten yardımcı oldu ve bunun sonuçları görülüyor. Sonuç olarak çok daha güçlü bir NATO ve daha güçlü bir NATO’nun içinde çok daha güçlü bir Avrupa ortaya çıkıyor.”
İkinci Günün Kritik Gündemi: İran, Hürmüz Boğazı ve Rusya Tehdidi
Genel Sekreter Rutte, ikinci gün oturumlarında müttefiklerin iki önemli konuyu net bir şekilde teyit etmesini beklediğini ilan etti. Bunlardan ilkinin İran’ın hiçbir zaman nükleer silah kapasitesine sahip olmaması gerektiği, ikincisinin ise seyrüsefer özgürlüğü ilkesi olduğunu belirten Rutte, Hürmüz Boğazı’nın yeniden tamamen açık olmasının 32 müttefikin tamamı için hayati önem taşıdığını söyledi.
ABD’nin İran’a yönelik son askeri hamlelerine de değinen Rutte, “Bence bu kesinlikle gerekliydi. Çünkü bir ateşkes yürürlükteyken İran’ın esasen bu ateşkesi ihlal ettiğini görüyoruz. Dün gemilere yönelik saldırılarda neler yaşandığını gördük. Bu nedenle ABD’nin güçlü ve kararlı bir şekilde karşılık vermesi son derece önemlidir” ifadelerini kullandı. Sonuç bildirisinde ise Rusya’nın NATO topraklarına yönelik uzun vadeli bir tehdit olduğunun ortaklaşa ve açıkça kayda geçirileceğini ekledi.
“Trump’ın NATO’ya Bağlılığı Kesindir, Bu Putin İçin Bir Kayıp”
ABD Başkanı Donald Trump’ın “ABD askerlerini Avrupa’dan çekebileceği ve Grönland’ı yeniden kontrol altına almak istediği” yönündeki söylemlerinin sorulması üzerine Rutte, Trump’ın ittifaka olan bağlılığının tam olduğunu vurguladı:
“Kendisi, ABD’nin NATO’ya bağlılığı konusunda tamamen kararlıdır. Bu konuda hiçbir şüphem yok. Çünkü NATO, ABD’nin kendi çıkarları açısından da gereklidir. Örneğin Rusya’nın nükleer denizaltılarının ABD kıyılarına ulaşmasını önlemek için NATO büyük önem taşımaktadır. Şimdi ise iyi haber şu ve bugünün en büyük kazanımı da budur: Bu durum Putin açısından bir kayıp, Başkan Trump açısından ise bir kazançtır. Çünkü Avrupalılar ve Kanadalılar tam da kendisinin uzun süredir talep ettiği şeyi yapıyorlar.”
Putin’e Sert Uyarı: “Bizimle Oynamaya Kalkmayın”
Ukrayna’ya desteği sürdürmeye yönelik çok yıllı güçlü taahhütlerin açıklanmasını beklediğini ifade eden Genel Sekreter Rutte, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e de net bir mesaj gönderdi:
“Avrupa’da, Kanada’da ve Amerika Birleşik Devletleri’nde yaşayan 1 milyar insanın oluşturduğu bu ittifak, topraklarımızın her bir santimini savunacaktır. NATO’u yenemezsiniz. Biz savunma amaçlı bir ittifakız. Hiç kimseye saldırmayacağız. Biz yalnızca yaşam tarzımızı, demokrasilerimizi ve topraklarımızı savunacağız. Bu yüzden bizimle uğraşmayın. Bizimle oynamaya kalkmayın.”
İlk Güne “Savunma Sanayi Forumu” Damga Vurdu
Türkiye’nin ev sahipliğinde 32 üye ülkenin yanı sıra Asya-Pasifik ortakları (AP4) ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin katılımıyla dün başlayan zirvenin ilk gününe NATO Savunma Sanayi Forumu damga vurdu. Forum kapsamında NATO’nun “Uzay ve Gözetleme”, “Taarruz Kabiliyetleri” ve “Entegre Hava ve Füze Savunması” alanlarındaki yeni projelerine taraf olan ülke ve şirketlerle toplu imza töreni düzenlendi. Forumda ayrıca Zelenskiy, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler de birer konuşma yaptı.