Kazakistan Cumhurbaşkanı’ndan Ukrayna’da barış için ‘İstanbul’ önerisi
Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Rusya’nın Omsk kentinde düzenlenen Rusya-Kazakistan Bölgesel İşbirliği Forumu kapsamında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir araya geldi. İkili görüşmede Ukrayna’daki savaşa ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulunan Tokayev, krizin çözümü için “İstanbul Formülü 2.0” önerisini masaya yatırdı.
“Bu Devletler Arası Bir Çatışmadır, İç Savaş Değil”
Ukrayna meselesine ilişkin Batı’dan ve ABD’den çok sayıda sinyal aldığını belirten Tokayev, durumu en başından beri devletler arası bir çatışma olarak değerlendirdiğini vurguladı.
Ukrayna halkına, kültürüne ve diline her zaman saygı duyduklarını belirten Kazak Lider, bu savaşın kökenlerini anlamanın zorluğuna değinerek şu ifadeleri kullandı:
“Örneğin, Azerbaycan ile Ermenistan arasında donmuş bir çatışma da dahil olmak üzere yaşanan sürecin özü ve kökeni bizim için tamamen açıktı, tarihin derinliklerine uzanıyordu. Fakat Ukrayna’daki durumu anlamak çok zor.”
“İstanbul Formülü 2.0 ile Çatışma Dondurulmalı”
Putin’in Alaska’nın Anchorage kentinde ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştirdiği görüşmede diplomatik esneklik sergilediğini kaydeden Tokayev, 2022 yılında Türkiye’nin arabuluculuğunda İstanbul’da yürütülen müzakereleri hatırlattı.
Savaşın sona ermesi için çatışmanın dondurulması gerektiğini savunan Tokayev, çözüm yol haritasını şu sözlerle özetledi:
“Madem bana başvuruyorlar, belki de bu çatışmayı artık dondurmak ve ‘İstanbul formülü 2.0’a dönmek gerekir. Çünkü orada önemli sonuçlar elde edilmişti. Ardından da doğal olarak Rusya’nın da dahil olduğu büyük güçlerin garantileri altında uzun zamandır beklenen barışa doğru ilerlemek gerekir. Çatışmayı dondurmak, uluslararası alanda daha önce başvurulmuş bir çözüm yoludur.”
“Arabuluculuğu Reddettik, Rusya Kendi Çözebilir”
Gelen tüm teklif ve çağrılara rağmen Kazakistan olarak arabulucu olma rolünü kesin bir dille reddettiklerini vurgulayan Tokayev, “Rusya’nın gündemindeki bütün meseleleri herhangi bir arabulucuya ihtiyaç duymadan kendi başına çözebileceğine inanıyorum” dedi.
Savaşın her iki halkın da geleceğine zarar verdiğine dikkat çeken Kazakistan Cumhurbaşkanı, genç insanların hayatını kaybettiğini ve yaşananların yalnızca Rusya ile Ukrayna’nın karşıtlarını sevindirdiğini belirtti. Tokayev, ne kadar zor olursa olsun Rusya ile stratejik müttefiklik ilişkilerine bağlı kalacaklarını altını çizerek yineledi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise Ukrayna’daki son duruma dair Tokayev’e ayrıntılı bilgilendirme yapacağını ifade etti.