Türk Dünyası 13. Ankara Zirvesi’yle yeni döneme hazırlanıyor

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT), 29–30 Ekim tarihlerinde Ankara’da düzenlenecek 13. Zirve öncesinde tarihi bir dönüm noktasına hazırlanıyor. Kasım 2022’den bu yana Genel Sekreterlik görevini yürüten Büyükelçi Kubanıçbek Ömüraliyev, 4 yıllık görev süresini ve Teşkilatın ulaştığı stratejik seviyeyi değerlendirdi.

“Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temasıyla toplanacak Ankara Zirvesi ile birlikte Türkiye, TDT Dönem Başkanlığını devralacak.

1992’den Günümüze: 2,1 Trilyon Dolarlık Dev Ekonomi

1992’de başlayan liderler zirvesi sürecinin 2009 Nahçıvan Anlaşması ve 2021 İstanbul Zirvesi ile küresel bir aktöre dönüştüğünü vurgulayan Ömüraliyev, TDT’nin bugünkü coğrafi ve ekonomik gücünü şu verilerle paylaştı:

• Coğrafya ve Nüfus: 4,8 milyon kilometrekarelik alanda 180 milyonluk üye ve gözlemci nüfusu (Küresel ölçekte 300 milyonluk Türk ailesi).
• Ekonomik Büyüklük: 2,11 trilyon dolar toplam GSYH ve 1,12 trilyon dolar dış ticaret hacmi.
• Büyüme Performansı: Dünya ortalaması %3,2 iken TDT üyesi ülkelerde %5,2’lik ekonomik büyüme.
• Kurumsal Altyapı: Siyasi diyalogdan yapay zekaya, uzay teknolojilerinden güvenliğe kadar uzanan 64 iş birliği mekanizması (2023’ten bu yana 32 yeni mekanizma kuruldu).

2026: Yapay Zeka, Uzay Teknolojileri ve “Ortak Türk Alfabesi”

Azerbaycan’ın dönem başkanlığında 2026 yılının somut projelere ve dijital dönüşüme odaklandığını belirten Ömüraliyev, öne çıkan kritik adımları sıraladı:

• Dijital Türk Dünyası ve Yapay Zeka: Türk dillerinde büyük dil modelleri (LLM) geliştirilmesi, siber güvenlik ve ortak küp uydu projesi olan 12U TDT-SAT çalışmaları hız kazandı.
• Kültürel Entegrasyon: 2026’da Birinci Türkoloji Kurultayı’nın 100. yılı anılırken Ortak Türk Alfabesi‘nin uygulamasına dönük çalışmalar dijital çağın imkanlarıyla birleştirildi.
• Stratejik Koridorlar: Orta Koridor’un etkinliğini artıracak Çin–Kırgızistan–Özbekistan Demiryolu ve Zengezur Koridoru projeleri ile e-Permit, e-TIR ve Basitleştirilmiş Gümrük Koridoru uygulamaları yaygınlaştırıldı.
• Finansal Mimari: Türk Yatırım Fonu operasyonel hale getirildi; Merkez Bankaları Konseyi ve Dijital Ekonomi Ortaklık Anlaşması ile ekonomik bütünleşmenin altyapısı kuruldu.

Ankara Zirvesi: Türkiye Dönem Başkanlığını Devralıyor

29–30 Ekim tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilecek 13. Zirve ile Türkiye’nin Dönem Başkanlığını devralacağını belirten Ömüraliyev, zirvede 2027–2031 Stratejik Çerçeve Belgesi‘nin ele alınacağını ifade etti.

Görev süresinin sonuna yaklaşan Genel Sekreter Ömüraliyev, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Türk Yüzyılı; yalnızca ortak tarih, dil ve ideallerde değil; birlikte hareket etme, ortak sınamaların üstesinden gelme ve halklarımız için daha iyi bir gelecek kurma gücünde karşılık bulmalıdır. Birlik güçlendikçe ve iş birliği somut kazanımlara dönüştükçe Türk Dünyası çok daha dirençli, bağlantılı ve müreffeh bir geleceğe ilerleyecektir.”